Fotowoltaika i pompa ciepła uzupełniają się tylko częściowo, bo szczyt produkcji PV wypada latem, a szczyt zapotrzebowania na ciepło zimą. Latem prąd z paneli idzie głównie na ciepłą wodę, do domu i do sieci. Zimą pompa ciepła pobiera najwięcej energii i większość bierze z sieci. Jak dużą część produkcji zużyjesz od razu, a jak dużą oddasz do sieci, zależy od tego, jak ustawisz pracę pompy, zasobnika, ewentualnego magazynu i taryfy.
W net-billingu ta różnica ma konkretną cenę: kilowatogodzina kupiona z sieci kosztuje w taryfie G11 Enea 0,97 zł, a kilowatogodzina oddana do sieci jest warta w depozycie około 0,24 zł. Poniżej opisujemy cykl roczny, sposób liczenia i to, co realnie podnosi autokonsumpcję. Kolejność inwestycji w nowym domu opisuje osobny wpis: fotowoltaika, pompa ciepła i magazyn: kolejność inwestycji.
Jak fotowoltaika i pompa ciepła pracują przez rok?
Układ zmienia się z porą roku, ponieważ produkcja paneli i zapotrzebowanie domu na ciepło zmieniają się w przeciwnych kierunkach:
| Pora roku | Fotowoltaika | Pompa ciepła | Skąd jest prąd |
|---|---|---|---|
| Lato | najwyższa produkcja w roku | głównie przygotowanie ciepłej wody użytkowej (CWU), ogrzewanie w ograniczonym zakresie | bieżąca produkcja, nadwyżka do magazynu (jeśli jest) albo do sieci |
| Wiosna i jesień | produkcja średnia, zmienna | ogrzewanie w chłodne poranki i wieczory oraz CWU | część produkcji w ciągu dnia, reszta z sieci lub z magazynu |
| Zima | najniższa produkcja w roku | największe zapotrzebowanie na ciepło i na energię elektryczną | w większości z sieci, w pozostałej części z magazynu, jeśli jest |
Latem nadwyżka z paneli może trafić do zasobnika CWU: pompa ciepła podgrzewa wodę w ciągu dnia, gdy produkcja jest najwyższa, zamiast robić to w nocy z energii z sieci. To najprostszy sposób na wyższą autokonsumpcję, bo nie wymaga baterii, tylko ustawienia pory pracy pompy i odpowiedniego zasobnika.
Zimą pompa ciepła pracuje z najwyższą mocą, a panele dają najmniej. Prąd kupujesz z sieci po cenie taryfy, a oddane latem nadwyżki wracają jako depozyt, czyli środki pieniężne, o których piszemy niżej. Jeśli masz magazyn energii, zasila on pompę ciepła wieczorem i w nocy, ale w zimie jego pojemność wystarcza na część dobowego zapotrzebowania.
Nowa instalacja, która po raz pierwszy wprowadzi energię do sieci po 30 czerwca 2024 roku, rozlicza się według zasad dla nowych prosumentów: wartość oddanej energii wyznacza się według rynkowej ceny energii ustalanej dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania (art. 4b ust. 2 i 4 ustawy o OZE, tekst jednolity Dz. U. 2026 poz. 68), potocznie według ceny godzinowej RCE. Prosumenci, którzy wprowadzili energię do sieci do 30 czerwca 2024 roku, rozliczają się według średniej ceny miesięcznej (art. 4b ust. 1).
Ile jest warta kilowatogodzina własnego prądu w net-billingu?
Wartość zależy od tego, co z tą energią zrobisz. Poniższe liczby opisują taryfę Enea S.A. i Enea Operator na 2026 rok (obszar Poznania i Wielkopolski), ceny brutto z VAT 23%, na dzień 29.09.2026. Inni sprzedawcy i operatorzy mają inne ceny.
| Co się dzieje z 1 kWh | Wartość lub koszt | Skąd liczba |
|---|---|---|
| Zużywasz ją od razu z paneli | nie kupujesz jej z sieci: oszczędzasz 0,97 zł (G11) albo 0,59 do 1,19 zł (G12w, zależnie od strefy) | karta faktów, ceny prądu Enea, 29.09.2026 |
| Oddajesz ją do sieci | w depozycie około 0,24 zł (RCEm maj 2026 191,37 zł/MWh razy współczynnik 1,23) | PSE (RCEm), art. 4c ust. 4 ustawy o OZE |
| Kupujesz ją z sieci w taryfie G11 | 0,97 zł | karta faktów, 29.09.2026 |
| Kupujesz ją z sieci w G12w poza szczytem (21:00-6:00 oraz weekendy i święta) | 0,59 zł | karta faktów, 29.09.2026 |
Przykład obliczeniowy. Założenia: taryfa G11 (0,97 zł/kWh brutto), wartość depozytu 0,24 zł/kWh (RCEm z maja 2026 razy 1,23; RCEm zmienia się co miesiąc, a nowy prosument rozlicza się według cen z krótszych okresów, więc to przybliżenie). Jeśli przesuniesz 1 000 kWh rocznie z oddawania do sieci na zużycie od razu, na przykład podgrzewając wodę w południe, unikasz zakupu 1 000 kWh po 0,97 zł zamiast rozliczenia ich w depozycie po 0,24 zł. Różnica to 0,73 zł na każdej kilowatogodzinie, czyli około 730 zł rocznie. Przy innej taryfie albo innej cenie RCEm wynik będzie inny. Jak czytać rozliczenie na rachunku, opisuje wpis rachunek prosumenta w net-billingu.
Taryfa G12w ma niższą cenę poza szczytem (0,59 zł wobec 1,19 zł w szczycie, dni robocze 6:00-21:00), ale wyższe opłaty stałe: 799 zł rocznie wobec 565 zł w G11 (układ trójfazowy, ponad 2 800 kWh rocznie, rozliczenie jednomiesięczne). Czy to się opłaca, zależy od tego, ile energii pompa pobiera poza szczytem. Rozbiera to wpis taryfa G12 i G12w z fotowoltaiką.
Jak działa depozyt prosumencki zimą?
Depozyt prosumencki to nie magazyn energii, tylko zapis środków na koncie prowadzonym przez sprzedawcę. Według art. 4c ustawy o OZE wartość oddanej energii trafia na to konto, a środki te przeznacza się na rozliczenie zakupu energii od tego sprzedawcy. Zimą nie „odbierasz” więc oddanych kilowatogodzin, tylko płacisz za pobrane z sieci kilowatogodziny pieniędzmi z depozytu.
- Wartość depozytu za dany miesiąc jest zwiększana o współczynnik 1,23 i przypisywana do konta w kolejnym miesiącu (art. 4c ust. 4).
- Środki można rozliczać przez 12 miesięcy od przypisania, a niewykorzystane po tym czasie umarza się, o ile nie zostały zwrócone jako nadpłata (art. 4c ust. 5 i 6).
- Nadpłata zwracana prosumentowi nie przekracza 30% wartości energii oddanej w danym miesiącu dla prosumentów rozliczanych według cen z art. 4b ust. 2 (art. 4 ust. 11 pkt 2 i ust. 11a pkt 2).
Ponieważ kilowatogodzina oddana latem jest warta w depozycie ułamek ceny kilowatogodziny kupowanej zimą, sama sezonowa nadwyżka nie wystarcza, żeby zimą ogrzewać dom za środki z lata. Dlatego w net-billingu opłaca się zużywać energię z paneli od razu, a nie traktować sieć jako magazyn.
Jak podnieść autokonsumpcję w domu z pompą ciepła?
Autokonsumpcja to część wyprodukowanej energii, którą zużywasz sam, zamiast oddawać do sieci. Podnoszą ją cztery rzeczy, z których pierwsze nie wymagają dodatkowych urządzeń poza dobrze ustawioną instalacją:
- Podgrzewanie CWU w ciągu dnia. Zasobnik jest najprostszym magazynem: pompa ciepła podnosi temperaturę wody w południe, gdy panele pracują z największą mocą.
- Sterowanie z falownika lub z systemu HEMS. System zarządzania energią (HEMS) steruje odbiornikami na podstawie pomiaru produkcji i zużycia: może uruchomić pompę ciepła, ładowanie magazynu lub ładowarkę samochodu, gdy jest nadwyżka. Pompa ciepła musi mieć interfejs, który takie sterowanie przyjmuje (opis niżej).
- Magazyn energii. Przenosi nadwyżkę z południa na wieczór i noc. Opłacalność zależy od pojemności, cen energii i dopłaty; program Przydomowe Magazyny Energii, część 2, jest według karty faktów z 2.10.2026 przed naborem (nabór od 20 października 2026). Zasady opisuje wpis dofinansowanie do magazynu energii, a ofertę magazynów strona magazyny energii w Poznaniu i okolicach.
- Taryfa dopasowana do pracy pompy. Wielostrefowa albo dynamiczna taryfa pozwala przesunąć pobór z sieci na godziny, gdy energia jest tańsza. Dla taryf dynamicznych zob. wpis taryfa dynamiczna na prąd z fotowoltaiką.
Ile procent produkcji uda się zużyć od razu, zależy od mocy instalacji, wielkości domu, trybu życia domowników i od tego, czy w ciągu dnia ktoś jest w domu. Dlatego nie podajemy jednej wartości dla wszystkich domów: wynik dla konkretnego domu wymaga policzenia profilu zużycia.
Co to jest SG Ready i czy trzeba go mieć?
SG Ready (Smart Grid Ready) to znak niemieckiego związku branży pomp ciepła (Bundesverband Wärmepumpe, BWP). Według opisu na stronie BWP (odczyt 1 października 2026 roku) znak dotyczy pompy ciepła lub jej serii razem z regulatorem, który obsługuje interfejs dwóch styków (SG1 i SG2) i trzy stany pracy:
- ograniczony pobór mocy, na przykład na polecenie operatora sieci;
- normalna praca;
- wzmożona praca: pompa grzeje z zapasem, żeby zmagazynować nadwyżkę prądu jako ciepło, na przykład przez podniesienie temperatury w buforze lub zasobniku CWU.
BWP opisuje, że interfejs można wykorzystać do sterowania pod kątem wysokiej autokonsumpcji z fotowoltaiki. Producent może nie wykonać polecenia, jeśli zagraża to bezpiecznej pracy urządzenia. To znaczy, że SG Ready nie jest wymogiem pracy pompy z fotowoltaiką, tylko ułatwieniem dla automatycznego sterowania. Czy dany model ma znak, sprawdza się w dokumentacji producenta i w bazie modeli BWP, a dobór pompy do domu opisuje strona pompy ciepła w Poznaniu i okolicach.
Ile prądu zużywa pompa ciepła i czym jest SCOP?
Pompa ciepła przenosi ciepło ze środowiska do domu i zużywa do tego energię elektryczną. Stosunek oddanego ciepła do pobranego prądu opisuje współczynnik: COP dla jednego punktu pracy w warunkach testu, SCOP dla całego sezonu grzewczego. Do rachunków służy SCOP, ponieważ uwzględnia zmienne temperatury zewnętrzne.
Przykład z założeniem: przy SCOP 4,0 z 1 kWh prądu pompa daje 4 kWh ciepła, a 3 kWh, czyli 75%, pochodzi ze środowiska. Przy SCOP 3,5 będzie to ok. 71%. Wartość SCOP zależy od modelu, temperatury zasilania instalacji i warunków pracy, więc nie ma jednej liczby dla każdej pompy. Jak czytać te parametry, opisuje wpis co to jest COP pompy ciepła i jak wpływa na rachunki.
Jakie dopłaty i ulgi dotyczą pompy ciepła i fotowoltaiki w nowym domu?
Moje Ciepło (stan na 1 października 2026 roku, według strony mojecieplo.gov.pl i karty faktów programów z 28.09.2026) dopłaca do pompy ciepła w nowym domu jednorodzinnym. Dotacja wynosi do 30% kosztów kwalifikowanych (do 45% z Kartą Dużej Rodziny), z górnym limitem 7 000 zł dla pompy powietrznej i 21 000 zł dla pompy gruntowej. Nabór trwa do 26 lutego 2027 roku albo do wyczerpania puli 600 mln zł.
- Program jest refundacyjny: instalacja musi być zamontowana i zapłacona, a okres kwalifikowalności kosztów kończy się 26.02.2027, więc w tym czasie musi się zmieścić także zakup, montaż i zapłata za całość faktur.
- Budynek ma mieć pierwsze zasiedlenie po 1.01.2021 roku i wskaźnik EPH+W do 55 kWh/(m²·rok) potwierdzony świadectwem charakterystyki energetycznej.
- Pompa powietrzna (powietrze/woda) i gruntowa muszą mieć co najmniej klasę A++ przy zasilaniu 55 °C; program wymaga klasy z etykiety energetycznej i nie stawia progów COP ani SCOP.
- Strona programu podaje, że według stanu na 25.09.2026 oceniane są wnioski złożone 25.01.2026, więc ocena trwa miesiącami.
Dopłata dotyczy pompy ciepła. Do fotowoltaiki w nowym domu program nie dopłaca, a stan dotacji do instalacji PV opisuje strona dotacje do fotowoltaiki, do pompy: dotacje do pompy ciepła.
Ulga termomodernizacyjna jest ulgą w PIT, nie dotacją. Według objaśnień Ministerstwa Finansów z 30 czerwca 2025 roku wykaz wydatków obejmuje m.in. pompę ciepła, ogniwo fotowoltaiczne, magazyn energii lub ciepła oraz system zarządzania energią, a ulga dotyczy zarówno budynków wieloletnich, jak i nowo wybudowanych, jeśli budynek faktycznie istnieje (pkt 4.2.1 i 4.2.3). Zasady, które najłatwiej pomylić:
- odliczenie dotyczy dochodu (przy ryczałcie przychodu), a nie podatku;
- odlicza się wkład własny, czyli wydatek pomniejszony o dotacje, między innymi z NFOŚiGW (pkt 4.2.6), więc dotacja z Moje Ciepło zmniejsza kwotę do odliczenia;
- limit 53 000 zł dotyczy podatnika i wszystkich jego przedsięwzięć łącznie, a małżonkowie mają limity osobne;
- realna korzyść to odliczenie razy stawka podatnika: przy pełnym wykorzystaniu limitu 53 000 zł to 6 360 zł przy stawce 12% i 16 960 zł przy stawce 32% (przy założeniu, że dochód pokrywa odliczenie).
Wydatek musi być udokumentowany fakturą od podatnika VAT, a datą poniesienia jest data wystawienia faktury. Przy własnej sytuacji podatkowej warto zasięgnąć opinii doradcy podatkowego.
Od czego zależy rachunek za prąd i ogrzewanie w takim domu?
Rachunek wynika z kilku czynników, których nie da się sprowadzić do jednej liczby dla wszystkich domów: zapotrzebowania budynku na ciepło (wskaźnik EPH+W ze świadectwa, izolacja, wentylacja), SCOP pompy i temperatury zasilania ogrzewania (podłogówka pracuje na niższej temperaturze niż grzejniki), mocy i ustawienia instalacji PV, taryfy oraz tego, ile prądu zużywasz od razu.
Jeśli porównujesz ogrzewanie prądem z paliwem stałym, zobacz wpis ceny pelletu w 2026 roku i pompa ciepła jako alternatywa. Ogrzewanie podłogowe, wentylację z odzyskiem ciepła i dobór kolejności prac w nowym domu opisują osobne strony i wpisy z listy poniżej.
FAQ: fotowoltaika i pompa ciepła w nowym domu
1. Czy pompa ciepła zasilana z fotowoltaiki ogrzewa dom bez rachunków?
Rachunek zależy od zapotrzebowania domu na ciepło, SCOP pompy i tego, ile prądu pochodzi z paneli w danym momencie. Zimą większość energii pompa pobiera z sieci, a depozyt pokrywa tylko część jej wartości, bo oddana latem kilowatogodzina jest warta mniej niż kupowana zimą. Wynik dla konkretnego domu wymaga obliczeń.
2. Czy bez magazynu energii można podnieść autokonsumpcję?
Tak. Podgrzewanie zasobnika CWU w południe, sterowanie pompą z falownika lub HEMS i taryfa dopasowana do pracy pompy zwiększają zużycie własne bez baterii. Magazyn przenosi dodatkowo nadwyżkę na wieczór i noc.
3. Czy każda pompa ciepła ma SG Ready?
Nie. SG Ready to znak BWP przyznawany pompie lub serii razem z regulatorem. Czy konkretny model go ma, sprawdza się w dokumentacji producenta i w bazie modeli BWP.
4. Czy Moje Ciepło dopłaca też do fotowoltaiki?
Nie, program dopłaca do pompy ciepła w nowym domu: do 30% kosztów kwalifikowanych, w granicach 7 000 zł (powietrzna) i 21 000 zł (gruntowa), nabór do 26.02.2027 lub do wyczerpania puli (stan na 1.10.2026).
5. Czy ulga termomodernizacyjna dotyczy nowego domu?
Według objaśnień Ministerstwa Finansów z 30.06.2025 dotyczy także budynków nowo wybudowanych, jeśli budynek faktycznie istnieje. Odlicza się wkład własny po odjęciu dotacji, w limicie 53 000 zł na podatnika.
6. Gdzie szukać kolejności prac przy budowie domu?
We wpisie kolejność inwestycji: fotowoltaika, pompa ciepła i magazyn energii, który opisuje etapy od projektu po magazyn energii.
Planujesz pompę ciepła i fotowoltaikę w nowym domu?
Napisz, jaki dom budujesz, jakie ma zapotrzebowanie na ciepło i czy planujesz magazyn energii. Pomagamy w przygotowaniu wniosku o dopłatę do magazynu energii i rozbudowujemy istniejące instalacje fotowoltaiczne o magazyn, także wykonane przez innych wykonawców. Szczegóły i wycena: pompy ciepła w Poznaniu i okolicach, fotowoltaika w Poznaniu i okolicach oraz magazyny energii. Formularz wyceny jest też na końcu tego wpisu.
Gdzie dalej
Ten wpis opisuje stan z dnia publikacji. Aktualne warunki i nasze ceny stoją na stronach usług.
Więcej w kategorii: Pompy ciepła i ogrzewanie Zobacz, co robimy: Pompy ciepła i ogrzewanie
Masz pytanie do swojej instalacji?
Odpowiadamy na konkretny przypadek, nie ogólnie. Napisz, co masz i czego potrzebujesz.
O tej porze najszybciej pójdzie przez formularz. Telefon też działa, ale możemy być akurat na montażu, a na zgłoszenie odpowiadamy zwykle tego samego dnia.
Piszesz do nas po godzinach, więc najszybszą drogą jest teraz formularz. Odpowiadamy zwykle tego samego dnia, także wieczorem, a jeżeli zostawisz numer, oddzwonimy.