COP mówi, ile kilowatogodzin ciepła pompa dostarcza z 1 kWh prądu w jednym, konkretnym punkcie pracy. SCOP jest uśrednioną wartością dla całego sezonu grzewczego i na jego podstawie liczy się roczne zużycie prądu. Dlatego przy porównywaniu urządzeń i szacowaniu rachunku patrzy się na SCOP, a COP służy do zrozumienia, dlaczego pompa pracuje gorzej przy mrozie i przy wysokiej temperaturze wody w grzejnikach.
Wszystkie liczby w tym wpisie to przykład z dokumentacji jednego urządzenia i rachunek z jawnymi założeniami. Inne modele mają inne wartości, a Twój rachunek zależy od budynku i instalacji.
Co to jest COP pompy ciepła?
COP (Coefficient of Performance) to stosunek mocy cieplnej dostarczanej przez pompę ciepła do mocy elektrycznej, którą urządzenie w tym czasie pobiera. Przy COP równym 4 z 1 kWh prądu powstają 4 kWh ciepła, przy COP równym 3 powstają 3 kWh.
Pompa nie wytwarza ciepła przez spalanie ani grzałkę, tylko przenosi je z dolnego źródła (powietrza, gruntu lub wody) do instalacji grzewczej w domu. Prąd zasila sprężarkę i pozostałe elementy, dlatego ciepła może być kilka razy więcej niż zużytej energii elektrycznej.
COP nie jest stałą cechą urządzenia, bo zależy od warunków pracy. Producenci podają go więc dla punktów pomiarowych w zapisie takim jak A7/W35:
- A (Air) i liczba: temperatura powietrza z zewnątrz. A7 to +7°C na termometrze suchym i +6°C na mokrym.
- W (Water) i liczba: temperatura wody wypływającej z pompy do instalacji. W35 to 35°C na wylocie przy 30°C na wlocie.
Tak zdefiniowany jest punkt A7/W35 w regulaminie badań europejskiego stowarzyszenia EHPA (tabela 2, wersja 2.4), opartym na normach EN 14511 i EN 14825. Dokumentacja producenta, z której pochodzą liczby poniżej, zaznacza wprost, że COP jest liczony według EN 14511.
Od czego zależy COP: temperatura na zewnątrz i temperatura wody?
Dwa czynniki zmieniają COP najmocniej: temperatura powietrza na zewnątrz (im zimniej, tym niższy COP) i temperatura wody zasilającej instalację (im wyższa, tym niższy COP). Poniżej te same dane jednego urządzenia w sześciu punktach pomiarowych: Panasonic Aquarea K Generation All in One T-CAP, zestaw KIT-AXC09KE5, moc grzewcza 9 kW w każdym z tych punktów (dokumentacja producenta, wersja 02/2025, odczyt 01.10.2026).
| Powietrze na zewnątrz | COP przy wodzie 35°C (ogrzewanie podłogowe) | COP przy wodzie 55°C (grzejniki) |
|---|---|---|
| +7°C (A7) | 5,03 | 3,07 |
| +2°C (A2) | 3,69 | 2,31 |
| -7°C (A-7) | 3,00 | 2,10 |
Przy wodzie 35°C COP spada z 5,03 przy +7°C do 3,00 przy -7°C, czyli o około 40%. Przy +7°C samo podniesienie temperatury wody z 35°C do 55°C obniża COP z 5,03 do 3,07, o około 39%. Najniższa wartość w tabeli, 2,10, to mróz i woda 55°C jednocześnie.
Stąd wniosek praktyczny: pompy ciepła najlepiej pracują z instalacją niskotemperaturową, na przykład z ogrzewaniem podłogowym. W domu z grzejnikami z czasów kotła na paliwo stałe wysoka temperatura zasilania obniża wynik, dlatego przy starszych budynkach liczy się sprawdzenie, jakiej temperatury naprawdę wymaga instalacja. Opisujemy to we wpisie pompa ciepła w starym domu i błąd doboru oraz na stronie pompa ciepła w starym domu.
Czym jest SCOP i czym różni się od COP?
SCOP (Seasonal Coefficient of Performance) to wskaźnik sezonowej efektywności. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 811/2013 definiuje go jako wskaźnik reprezentatywny dla wyznaczonego sezonu grzewczego, liczony jako stosunek referencyjnego rocznego zapotrzebowania na ciepło do rocznego zużycia energii. W przeciwieństwie do COP uwzględnia więc całą zmienność temperatur w sezonie, a nie jeden punkt.
SCOP nie jest jedną liczbą. Rozporządzenie wyróżnia trzy klimaty: umiarkowany, chłodny i ciepły, czyli warunki typowe odpowiednio dla Strasburga, Helsinek i Aten. Temperatura obliczeniowa wynosi -10°C w klimacie umiarkowanym i -22°C w chłodnym. Producenci podają wartości osobno dla wody 35°C (ogrzewanie podłogowe) i 55°C (grzejniki). Ten sam model Panasonic z dokumentacji ma takie wartości SCOP ogrzewania:
| Klimat (warunki jak dla) | SCOP przy wodzie 35°C | SCOP przy wodzie 55°C |
|---|---|---|
| Umiarkowany (Strasburg) | 4,96 | 3,57 |
| Chłodny (Helsinki) | 4,31 | 3,26 |
| Ciepły (Ateny) | 6,47 | 4,34 |
Reklamy i materiały techniczne wskazują klasę efektywności dla klimatu umiarkowanego, a producent może dodatkowo podać pozostałe klimaty. Najwyższa liczba w tabeli, 6,47, dotyczy warunków Aten. Przy czytaniu SCOP trzeba więc sprawdzić dwie rzeczy: przy jakiej temperaturze wody i w jakim klimacie wartość podano. SCOP ogrzewania nie obejmuje ciepłej wody użytkowej, która ma osobny wskaźnik (w tej samej dokumentacji 2,80 dla klimatu umiarkowanego).
Szersze omówienie, jak czytać parametry i markę, jest na stronie jaką pompę ciepła wybrać: parametry, marki i dobór mocy.
Ile prądu i ile kosztuje ogrzewanie przy danym SCOP?
Roczne zużycie prądu na ogrzewanie to zapotrzebowanie budynku na ciepło podzielone przez SCOP. Poniższy przykład liczy dwa skrajne przypadki z dokumentacji tego samego urządzenia, przy założeniach podanych niżej.
- Roczne zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania: 12 000 kWh (założenie przykładu, nie wynik obliczeń dla konkretnego domu).
- SCOP z dokumentacji dla klimatu umiarkowanego: 4,96 przy wodzie 35°C i 3,57 przy wodzie 55°C.
- Cena prądu: 0,97 zł/kWh brutto z VAT 23%, taryfa G11 Enea S.A. i Enea Operator na 2026 rok, na dzień 29.09.2026, łącznie z dystrybucją, bez opłat stałych.
| Przypadek | Zużycie prądu na ogrzewanie | Koszt prądu na ogrzewanie w roku |
|---|---|---|
| Woda 35°C, SCOP 4,96 | 2 419 kWh | 2 347 zł |
| Woda 55°C, SCOP 3,57 | 3 361 kWh | 3 261 zł |
Różnica między tymi przypadkami to około 942 kWh i 914 zł rocznie przy tym samym domu i tej samej pompie. W przykładzie pominięto opłaty stałe, ciepłą wodę użytkową i pracę grzałki, a inni sprzedawcy i operatorzy mają inne ceny. Prawdziwy rachunek zależy od projektu instalacji, rzeczywistej temperatury zasilania i taryfy, więc przykład pokazuje kierunek, a nie wynik dla Twojego budynku. Porównanie kosztów różnych źródeł ciepła jest na stronie koszt ogrzewania domu: porównanie źródeł.
Czy istnieje pompa ciepła z COP 8?
Pytania o „polską pompę ciepła z COP 8” wynikają z tego, że w ofertach zdarzają się bardzo wysokie liczby bez podanego punktu pomiaru. Sama liczba nie mówi nic, dopóki nie wiadomo, czy to COP czy SCOP, przy jakiej temperaturze powietrza i wody oraz według jakiej normy ją podano.
Granica fizyczna pokazuje, ile zależy od tych warunków. Teoretyczny COP idealnego obiegu wynosi temperatura górna podzielona przez różnicę temperatur, w kelwinach. Dla punktu A7/W35 (35°C wody i 7°C powietrza) to około 11,0. Urządzenie z dokumentacji w tym punkcie ma 5,03, czyli około 46% tej granicy. Najwyższa wartość SCOP w jego dokumentacji to 6,47 i dotyczy klimatu ciepłego przy wodzie 35°C.
Przy każdej liczbie z oferty sprawdź więc cztery rzeczy: punkt pomiaru (na przykład A7/W35), normę (EN 14511 dla COP, EN 14825 dla SCOP), klimat przy SCOP oraz dokument producenta, z którego pochodzi.
FAQ: COP i SCOP pompy ciepła
1. Czy COP 4 znaczy, że pompa zawsze daje 4 kWh ciepła z 1 kWh prądu?
Nie. COP 4 dotyczy konkretnego punktu pracy, na przykład A7/W35. Przy mrozie i wyższej temperaturze wody ten sam model ma niższy COP, w przykładzie z dokumentacji od 2,10 do 5,03.
2. Który wskaźnik jest ważniejszy przy wyborze pompy?
SCOP, bo obejmuje cały sezon grzewczy. Porównuj wartości z tego samego klimatu i tej samej temperatury wody, na przykład dla klimatu umiarkowanego i W35 albo W55.
3. Dlaczego COP spada zimą?
Im większa różnica temperatur między powietrzem a wodą w instalacji, tym więcej pracy musi wykonać sprężarka. Przy -7°C i wodzie 35°C przykładowe urządzenie ma COP 3,00 zamiast 5,03 przy +7°C.
4. Czy podłogówka naprawdę poprawia wynik?
Tak, bo wymaga niższej temperatury wody. W dokumentacji przykładowego urządzenia SCOP przy wodzie 35°C wynosi 4,96, a przy 55°C 3,57 (klimat umiarkowany).
5. Czy z SCOP da się policzyć rachunek?
Da się go oszacować: zapotrzebowanie na ciepło podzielone przez SCOP daje zużycie prądu, a pomnożone przez cenę prądu koszt. Do tego dochodzą opłaty stałe i ciepła woda użytkowa, więc wynik jest szacunkiem.
Chcesz sprawdzić parametry pompy dla swojego domu?
Dobór zaczynamy od zapotrzebowania budynku na ciepło i temperatury zasilania, jakiej wymaga instalacja. Na tej podstawie wskazujemy urządzenie i omawiamy jego parametry według punktów pomiarowych z dokumentacji. Szczegóły i formularz znajdziesz na stronie pompy ciepła w Poznaniu i okolicach, a formularz wyceny jest też na końcu tego wpisu.
Gdzie dalej
Ten wpis opisuje stan z dnia publikacji. Aktualne warunki i nasze ceny stoją na stronach usług.
Więcej w kategorii: Pompy ciepła i ogrzewanie Zobacz, co robimy: Pompy ciepła i ogrzewanie
Masz pytanie do swojej instalacji?
Odpowiadamy na konkretny przypadek, nie ogólnie. Napisz, co masz i czego potrzebujesz.
O tej porze najszybciej pójdzie przez formularz. Telefon też działa, ale możemy być akurat na montażu, a na zgłoszenie odpowiadamy zwykle tego samego dnia.
Piszesz do nas po godzinach, więc najszybszą drogą jest teraz formularz. Odpowiadamy zwykle tego samego dnia, także wieczorem, a jeżeli zostawisz numer, oddzwonimy.