Ujemna cena energii oznacza, że na rynku dnia następnego sprzedający dopłaca za godzinę dostawy, bo w systemie jest więcej prądu, niż odbiorcy w tym czasie zużywają, a część elektrowni nie może się wyłączyć. Według danych PSE cena RCE była ujemna przez 330,5 godziny w 76 dniach 2026 roku (do 30 września), najczęściej w południe w soboty, niedziele i święta. Rachunek w taryfie stałej się przez to nie zmienia, a prosument rozliczany po cenie godzinowej dostaje za energię oddaną w takiej godzinie zero.
Stan na 1 października 2026 roku. Jak działa taryfa, w której cena zmienia się co godzinę, i kiedy się opłaca, opisujemy we wpisie taryfa dynamiczna na prąd: kiedy się opłaca. Tutaj zajmujemy się tym, skąd biorą się ujemne ceny, ile ich było, ile zostaje do zapłaty i co z nich wynika dla prosumenta z fotowoltaiką.
Co znaczy, że cena energii jest ujemna?
Ujemna cena dotyczy samej energii handlowanej na rynku dnia następnego, na którym powstaje cena dla polskiego obszaru rynkowego. Ustawa o odnawialnych źródłach energii (art. 4b ust. 4) definiuje rynkową cenę energii jako ważoną wolumenem średnią z cen kursu jednolitego z rynków dnia następnego, ustalaną dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania. PSE publikuje te ceny jako RCE, na następną dobę około godziny 14:00 (raporty PSE, odczyt 1 października 2026 roku). Od dostawy 1 października 2025 roku europejskie łączenie rynków dnia następnego działa w okresach 15-minutowych (komunikat TGE z 1.10.2025).
Według PSE ujemna cena oznacza, że odbiorca otrzymuje płatność za pobraną jednostkę energii, a wytwórca musi płacić za wytworzoną (PSE, grudzień 2024, przypis 12). To jednak cena hurtowa, nie cena z rachunku domowego. Rachunek składa się z energii i opłat sieciowych, a w taryfach G11, G12 i G12w cena energii jest stała, więc giełdowa godzina z ujemną ceną jej nie zmienia.
Skąd się biorą ujemne ceny energii?
Przyczyną jest nadwyżka produkcji nad zapotrzebowaniem w danej chwili, której system nie potrafi w całości przesunąć w czasie. PSE w opracowaniu z grudnia 2024 roku i na swojej stronie o redysponowaniu (odczyt 1 października 2026 roku) wskazuje trzy elementy:
- Nadwyżki fotowoltaiki w okolicach południa. PSE pisze o coraz częstszych wysokich nadwyżkach generacji PV w tych godzinach i o bardzo niskich lub ujemnych cenach energii w tych okresach.
- Elektrownie, które nie mogą się wyłączyć na kilka godzin. Bloki cieplne mają minimum techniczne, zwykle około 50% mocy maksymalnej, w wielu elektrowniach obowiązuje też minimum elektrowniane, czyli praca określonej liczby jednostek, a odstawienie bloku oznacza koszt ponownego uruchomienia. Dlatego wytwórca może sprzedawać energię poniżej kosztów zmiennych, zamiast ją odstawiać.
- Źródła z mechanizmami wsparcia. Według PSE przychody ze wsparcia ograniczają ich ekspozycję na niekorzystne ceny, więc przy źle dobranej wysokości wsparcia mogą pracować nawet przy dużej nadwyżce w systemie.
Gdy rynkowe sposoby bilansowania nie wystarczą, PSE wydaje polecenia ograniczenia produkcji instalacji OZE. PSE określa przyczynę tych poleceń jako kwestie bilansowe, czyli nadwyżkę potencjału wytwarzania nad zapotrzebowaniem.
Dane PSE z lat 2025 i 2026 pokazują ten sam wzór. Około 85% godzin z ujemną ceną zaczyna się między 10:00 a 16:00 (86% w 2025 roku, 84% w 2026 roku), a około dwóch trzecich wypada w soboty, niedziele i święta (67% i 66%). To nie jest zdarzenie jednorazowe: ujemne ceny wystąpiły w każdym miesiącu od marca do września zarówno w 2025, jak i w 2026 roku. Podział według pory dnia i dnia tygodnia to nasze obliczenie z danych PSE.
Ile godzin z ujemną ceną było w Polsce?
Policzyliśmy okresy, w których cena RCE z raportu PSE była poniżej zera, i przeliczyliśmy je na godziny. Dane PSE zaczynają się 14 czerwca 2024 roku, a przedstawiamy je do 30 września 2026 roku (odczyt 1 października 2026 roku).
| Okres | Godzin z ceną poniżej zera | Dni z taką ceną | Najniższa cena RCE (zł/MWh) |
|---|---|---|---|
| 14.06-31.12.2024 | 156 | 36 | -318,75 |
| 2025 | 353,5 | 72 | -532,33 |
| 1.01-30.09.2026 | 330,5 | 76 | -1457,59 |
Najniższą cenę zanotowano 1 maja 2026 roku w okresie 14:15-14:30: -1457,59 zł/MWh, czyli -1,46 zł/kWh netto. W 2026 roku dni z ujemną ceną było już po dziewięciu miesiącach więcej niż w całym 2025 roku. Rozkład w tym roku:
| Miesiąc 2026 | Godzin z ceną poniżej zera | Dni z taką ceną | Najniższa cena RCE (zł/MWh) |
|---|---|---|---|
| styczeń | 10,25 | 2 | -8,94 |
| luty | 3 | 1 | -2,59 |
| marzec | 35,5 | 12 | -106,32 |
| kwiecień | 97,5 | 18 | -891,34 |
| maj | 62 | 13 | -1457,59 |
| czerwiec | 31,75 | 8 | -77,02 |
| lipiec | 38 | 8 | -135,17 |
| sierpień | 30,75 | 8 | -183,33 |
| wrzesień | 21,75 | 6 | -66,40 |
Komunikaty URE o świadectwach pochodzenia podają niższe liczby godzin, bo opisują tylko dłuższe serie ujemnych cen na giełdzie (np. 22 marca 2025 roku sześć kolejnych godzin), a nie każdy okres z ceną poniżej zera. Dlatego liczby URE i nasze nie są wprost porównywalne.
Czy po doliczeniu opłat prąd z sieci kosztuje zero albo mniej?
W większości godzin z ujemną ceną nie. Cena energii to tylko jeden składnik rachunku. Dystrybucja, opłata jakościowa, opłata OZE i opłata kogeneracyjna są naliczane od każdej pobranej kilowatogodziny, a opłaty stałe płacisz niezależnie od zużycia.
Policzmy to dla taryfy G11 na obszarze Enea Operator (Poznań). W cenie 1 kWh w G11 wynoszącej 0,97 zł brutto (taryfa Enea i Enea Operator na 2026, na dzień 29.09.2026) energia stanowi 0,6187 zł brutto, a reszta, czyli składniki zmienne dystrybucji i opłaty, to około 0,36 zł/kWh brutto, czyli około 0,29 zł/kWh netto. Tyle zostaje do zapłaty za każdą kilowatogodzinę nawet wtedy, gdy energia kosztuje zero.
| Cena energii (netto) | Składniki zmienne w G11 Enea Operator (netto) | Razem za 1 kWh (netto) |
|---|---|---|
| 0,00 zł/kWh | 0,29 zł/kWh | 0,29 zł/kWh |
| -0,05 zł/kWh (-50 zł/MWh) | 0,29 zł/kWh | 0,24 zł/kWh |
| -0,20 zł/kWh (-200 zł/MWh) | 0,29 zł/kWh | 0,09 zł/kWh |
| -0,40 zł/kWh (-400 zł/MWh) | 0,29 zł/kWh | -0,11 zł/kWh |
Założenia przykładu: umowa przenosi cenę RCE jeden do jednego, bez marży i opłaty handlowej (nie każda oferta tak działa), porównanie netto, bez VAT i akcyzy, składniki zmienne według karty cen z 29.09.2026. Opłaty stałe w G11 (układ trójfazowy, gospodarstwo zużywające powyżej 2800 kWh rocznie) to 565 zł rocznie brutto i płacisz je niezależnie od cen na giełdzie.
Z tej tabeli wynika, że energia z sieci kosztuje mniej niż zero dopiero poniżej około -289 zł/MWh. W 2026 roku do 30 września taką cenę miało 33,5 godziny w 8 dniach, w 2025 roku 18 godzin w 7 dniach. Pozostałe godziny z ujemną ceną, około 90% z 330,5 godziny w 2026 roku, kończą się dodatnim rachunkiem za pobraną energię. Ładowanie samochodu o baterii 60 kWh po cenie energii -0,20 zł/kWh nie daje więc zysku 12 zł, tylko około 5 zł netto do zapłaty (60 kWh razy 0,09 zł).
Co ujemna cena znaczy dla prosumenta z fotowoltaiką?
Prosument indywidualny rozliczany po cenie godzinowej nie dopłaca do energii oddanej w takiej godzinie, ale też za nią nic nie dostaje. Ustawa o OZE (art. 4b ust. 2 pkt 2, tekst jednolity z Dz. U. 2026 poz. 68) mówi, że jeśli rynkowa cena energii jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania, to do wyznaczenia wartości energii wprowadzonej do sieci przyjmuje się cenę równą zero. Dotyczy to prosumenta, który pierwszy raz wprowadził energię do sieci od 1 lipca 2024 roku, i tego, który złożył sprzedawcy oświadczenie o przejściu na to rozliczenie (art. 4b ust. 2a). Reguła zera nie obejmuje prosumentów zbiorowych i wirtualnych. Zero oznacza brak wpisu do depozytu, a nie odjęcie kwoty od depozytu.
Prosument, który wprowadził energię po raz pierwszy do 30 czerwca 2024 roku i zostaje przy rozliczeniu miesięcznym, jest wyceniany po RCEm. W jej wyliczeniu (art. 4b ust. 7) okresy z ujemną ceną liczą się jako zero, więc one też nie obniżają ceny miesięcznej. Skąd bierze się RCEm i ile wynosiła w 2026 roku, opisuje wpis RCEm 2026: ceny prądu z PV miesiąc po miesiącu, a jak czytać fakturę prosumenta, wpis net-billing: jak czytać rachunek za prąd.
W praktyce energia oddana w godzinach z ujemną ceną nic nie wnosi do depozytu, a fotowoltaika produkuje najwięcej właśnie w południe. Dlatego dla prosumenta ważna jest nie sama cena na giełdzie, tylko to, ile energii z tych godzin da się zużyć na miejscu albo zmagazynować.
Czy instalacja fotowoltaiczna wyłączy się przy ujemnej cenie?
Sama ujemna cena nie wyłącza domowej instalacji. Są jednak trzy mechanizmy, które warto znać:
- Upoważnienie dla sprzedawcy. Prosument z mikroinstalacją może upoważnić sprzedawcę do wyłączania instalacji albo ograniczania oddawania energii w okresach z ujemną ceną (art. 4b ust. 12-15 ustawy o OZE). Prosument pokrywa 50% kosztu urządzeń sterujących w ciągu 3 miesięcy od ich zainstalowania, resztę kosztu instalacji ponosi sprzedawca, a urządzenia pozostają jego własnością; prosument może je odkupić za cenę nie wyższą niż pozostałe 50% kosztu. Za energię niewyprodukowaną w wyniku takiego wyłączenia nie przysługuje odszkodowanie ani rekompensata.
- Brak zgody na taką umowę. Sprzedawca może zaproponować prosumentowi umowę z takimi postanowieniami. Jeśli prosument się nie zgodzi, sprzedawca może wyceniać energię bez reguły zera, czyli po cenie ujemnej (art. 4b ust. 17). Gdy prosument zgłosi spór Koordynatorowi do spraw negocjacji, do czasu rozstrzygnięcia obowiązuje zero (ust. 18).
- Polecenia operatorów. Według PSE redukcje, które polecał operator systemu przesyłowego, obejmowały dotychczas wyłącznie instalacje OZE o mocy powyżej 50 kW, a więc nie instalacje prosumenckie (PSE, odczyt 1 października 2026 roku). Operator sieci dystrybucyjnej może ograniczyć pracę albo odłączyć mikroinstalację o mocy większej niż 10 kW, gdy zagraża ona bezpieczeństwu sieci albo na polecenie PSE (art. 7 ust. 8d10 Prawa energetycznego, Dz. U. 2026 poz. 43).
Polecenie PSE i ujemna cena to dwa różne zdarzenia. PSE wydało polecenia dla instalacji PV w dniach od 15 do 19 kwietnia 2026 roku (komunikat z 21 kwietnia 2026 roku), a ich właściciele mają co do zasady prawo do rekompensaty. W trzech z tych dni, 15, 16 i 19 kwietnia, cena RCE w ogóle nie spadła poniżej zera.
Czy magazyn energii, pompa ciepła i ładowarka pomagają przy ujemnych cenach?
Pomagają tym, że zamieniają energię oddawaną za zero na energię zużytą na miejscu. Jedna kilowatogodzina z dachu oddana w godzinie z ujemną ceną jest warta zero. Ta sama kilowatogodzina zmagazynowana albo zużyta do podgrzania wody lub ładowania samochodu zastępuje zakup z sieci, a w G11 na obszarze Enea Operator to 0,97 zł/kWh brutto (stan na 29.09.2026).
Różnicę między południem a wieczorem widać już w cenach hurtowych. Średnia cena RCE z raportu PSE w 2026 roku:
| Miesiąc 2026 | Średnia RCE 11:00-14:00 (zł/kWh netto) | Średnia RCE 19:00-21:00 (zł/kWh netto) |
|---|---|---|
| maj | 0,09 | 0,73 |
| czerwiec | 0,20 | 0,91 |
| lipiec | 0,18 | 0,80 |
| sierpień | 0,21 | 1,06 |
| wrzesień | 0,29 | 1,20 |
To ceny hurtowe, nie ceny z rachunku w taryfie G11. Pokazują, dlaczego energia przesunięta z południa na wieczór ma dla domu większą wartość niż energia oddana do sieci.
Ile to daje w złotych rocznie, zależy od ilości nadwyżki, zużycia wieczorem, strat w magazynie i taryfy, więc nie podajemy jednej kwoty bez danych domu. Zwrot z magazynu z dopłatą i bez niej opisuje wpis po ilu latach zwraca się domowy magazyn energii, a zasady dopłat wpis dofinansowanie do magazynu energii. Pompa ciepła z zasobnikiem lub buforem może część poboru przenieść na godziny południowe, a ładowarkę samochodu można zaprogramować na ten sam czas. Więcej o ładowaniu w domu: ładowarki do samochodów elektrycznych.
Kto realnie zyskuje na ujemnych cenach, a kto nie?
Odpowiedź zależy od umowy i od tego, co dom może zrobić z energią w południe:
| Kto | Co się dzieje w godzinie z ujemną ceną |
|---|---|
| Odbiorca w taryfie G11, G12 albo G12w | Cena energii jest stała w taryfie, więc rachunek się nie zmienia. Tańsze strefy G12 i G12w opisuje wpis taryfa G12 i G12w a fotowoltaika |
| Odbiorca z umową z ceną godzinową | To, czy ujemna cena obniża rachunek, zależy od zapisów umowy, marży sprzedawcy i opłat. Dystrybucję płacisz zawsze. Zasady opisuje wpis taryfa dynamiczna na prąd |
| Prosument bez magazynu | Energia oddana do sieci jest warta zero (art. 4b ust. 2 pkt 2 ustawy o OZE) |
| Prosument z magazynem, pompą ciepła lub ładowarką | Część nadwyżki zużywa na miejscu zamiast oddawać za zero; ile, zależy od instalacji i zużycia |
| Właściciel instalacji powyżej 50 kW | PSE może wydać polecenie ograniczenia produkcji, a właściciel ma co do zasady prawo do rekompensaty (PSE, komunikat z 21.04.2026) |
Oferta sprzedawcy dotyczy obszaru dystrybucji, na którym działa jego operator. Oferta Taurona z energią od 7 groszy w weekendy obejmuje obszar Tauron Dystrybucja, a w Poznaniu operatorem jest Enea Operator. Co wybrać w Poznaniu, wyliczamy we wpisie Tauron czy EneoWeekend: która oferta dotyczy Poznania.
FAQ: ujemne ceny energii
1. Czy za pobór prądu przy ujemnej cenie dostanę pieniądze?
Tylko przy umowie z ceną godzinową, która przenosi ujemną cenę giełdową na klienta, i tylko wtedy, gdy cena jest na tyle niska, żeby pokryła opłaty dystrybucyjne. W taryfach G11, G12 i G12w cena energii jest stała, więc nic się nie zmienia. W Enea Operator składniki zmienne w G11 to około 0,36 zł/kWh brutto (stan na 29.09.2026), a opłaty stałe płacisz zawsze.
2. Czy prosument płaci za oddanie energii przy ujemnej cenie?
Prosument indywidualny rozliczany po cenie godzinowej nie płaci: wartość oddanej energii w takim okresie wynosi zero (art. 4b ust. 2 pkt 2 ustawy o OZE). Wyjątek dotyczy prosumenta, który odmówił umowy z upoważnieniem do wyłączania mikroinstalacji (art. 4b ust. 17), a na czas sporu przed Koordynatorem obowiązuje zero. Reguła zera nie obejmuje prosumentów zbiorowych i wirtualnych.
3. Czy moja instalacja wyłączy się przy ujemnej cenie?
Bez upoważnienia dla sprzedawcy sama cena jej nie wyłącza. Polecenia redukcji PSE obejmowały dotychczas instalacje powyżej 50 kW, a operator sieci może ograniczyć mikroinstalację powyżej 10 kW przy zagrożeniu sieci (art. 7 ust. 8d10 Prawa energetycznego). Szczegóły w sekcji o wyłączaniu instalacji powyżej.
4. Czy ujemnych cen jest coraz więcej?
Według danych PSE w 2025 roku było 353,5 godziny z ujemną ceną w 72 dniach, a w 2026 roku do 30 września 330,5 godziny w 76 dniach, czyli więcej dni niż w całym 2025 roku. Najwięcej godzin przypadło na kwiecień i maj. Prognoz na kolejne lata te dane nie dają.
5. Gdzie sprawdzić, czy jutro cena będzie ujemna?
PSE publikuje ceny RCE na następną dobę około godziny 14:00 w raportach na raporty.pse.pl. Cena jest podana w złotych za megawatogodzinę, więc -200 zł/MWh to -0,20 zł/kWh.
6. Czy magazyn energii rozwiązuje problem ujemnych cen?
Magazyn pozwala zużyć nadwyżkę wieczorem zamiast oddać ją za zero, ale nie zmienia ceny na giełdzie. Opłacalność zależy od ilości nadwyżki, zużycia wieczornego, strat i taryfy, więc liczy się ją dla konkretnego domu.
Chcesz zagospodarować nadwyżki z własnej instalacji?
Jeśli masz fotowoltaikę i chcesz zużywać więcej energii na miejscu, zacznij od stron: fotowoltaika, magazyny energii i pompy ciepła. Pomagamy w przygotowaniu wniosku o dopłatę do magazynu energii i rozbudowujemy istniejące instalacje fotowoltaiczne o magazyn, także wykonane przez innych wykonawców; opisujemy to na stronach fotowoltaika z magazynem energii i magazyn energii do istniejącej fotowoltaiki. Formularz wyceny jest na końcu wpisu.
Skąd te liczby? Źródła i daty odczytu
Wszystkie źródła czytaliśmy 1 października 2026 roku:
- Ceny RCE: raport PSE api.raporty.pse.pl, raport rce-pln, dane od 14.06.2024 do 30.09.2026; liczby godzin i dni, pory dnia i średnie to nasze obliczenia z tych danych.
- Ustawa o odnawialnych źródłach energii, tekst jednolity Dz. U. 2026 poz. 68 (art. 4b): tekst ustawy.
- Prawo energetyczne, tekst jednolity Dz. U. 2026 poz. 43 (art. 7 ust. 8d10): tekst ustawy.
- PSE: redysponowanie nierynkowe, komunikat z 21.04.2026 o poleceniach dla instalacji PV oraz opracowanie o dynamicznych cenach energii elektrycznej (K. Purchała, grudzień 2024).
- TGE: komunikat z 1.10.2025 o okresach 15-minutowych; URE: komunikaty o ujemnych cenach na TGE.
- Ceny prądu w G11 (stan na 29.09.2026): taryfa Enea S.A. na 2026 i stawki brutto Enea Operator od 1.02.2026; ceny brutto z VAT 23%, inni sprzedawcy i operatorzy mają inne.
Gdzie dalej
Ten wpis opisuje stan z dnia publikacji. Aktualne warunki i nasze ceny stoją na stronach usług.
Masz pytanie do swojej instalacji?
Odpowiadamy na konkretny przypadek, nie ogólnie. Napisz, co masz i czego potrzebujesz.
O tej porze najszybciej pójdzie przez formularz. Telefon też działa, ale możemy być akurat na montażu, a na zgłoszenie odpowiadamy zwykle tego samego dnia.
Piszesz do nas po godzinach, więc najszybszą drogą jest teraz formularz. Odpowiadamy zwykle tego samego dnia, także wieczorem, a jeżeli zostawisz numer, oddzwonimy.