Dotację z Czystego Powietrza można stracić na trzech etapach: przy audycie, przy zakresie prac i przy rozliczeniu. Program wymaga audytu energetycznego z dokumentem podsumowującym (DPAE) złożonego razem z wnioskiem, wykonania w całości zakresu prac z tego dokumentu oraz wniosku o płatność ze świadectwem charakterystyki energetycznej po pracach. Każdy etap ma własne warunki i terminy.
Stan na 28 września 2026 roku, według dokumentów programu obowiązujących od 20 lipca 2026 roku i karty faktów programu. Progów dochodowych i limitów pozycji nie powtarzamy w tym wpisie, są na stronie Czyste Powietrze: wysokość dofinansowania, a przegląd programów w dziale dotacje. Tutaj opisujemy drogę od audytu do wypłaty.
Ile dotacji można dostać i czy kwoty z reklam są realne?
Kwoty z reklam bywają sumą limitów wszystkich pozycji przy pełnym zakresie prac na najwyższym poziomie dofinansowania: 140 300 zł przy pompie powietrze-woda i 170 100 zł przy pompie gruntowej (karta faktów programu, stan na 01.10.2026). To sufit, a nie obietnica wypłaty. Dotacja jest niższą z dwóch wartości: procentu kosztów kwalifikowanych (bez VAT) albo limitu danej pozycji.
Najwyższy poziom dofinansowania dotyczy najniższych dochodów i budynku, w którym DPAE wykazuje zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania powyżej 140 kWh/(m²·rok) (Program Priorytetowy, pkt 8.3). Warunek dochodowy tego poziomu spełnia też osoba z ustalonym prawem do zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, potwierdzonym zaświadczeniem gminy.
Czy audyt energetyczny jest obowiązkowy i co z niego wynika?
Tak. Według Programu Priorytetowego (pkt 9.3.1 ust. 18) dotacja jest należna po przeprowadzeniu audytu energetycznego budynku i sporządzeniu na wzorze programu dokumentu podsumowującego (DPAE), złożonego razem z wnioskiem o dofinansowanie. Strona programu na gov.pl (odczyt 1 października 2026 roku) wymaga audytu wykonanego przed rozpoczęciem inwestycji. Audyt i DPAE podpisuje osoba wpisana do rejestru uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, a audyt poprzedza wizja lokalna z inwentaryzacją na miejscu.
DPAE wyznacza trzy rzeczy, które wpływają na cały dalszy proces:
- Stan budynku przed pracami, w tym wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania, od którego zależą wymagania programu i dostęp do najwyższego poziomu dofinansowania.
- Zakres prac. Zakres przedsięwzięcia musi być w pełni zgodny z zakresem wskazanym w DPAE, a prace spoza DPAE nie są dofinansowywane.
- Wskaźnik do osiągnięcia po pracach. Potwierdza go później świadectwo charakterystyki energetycznej.
Wymagany wskaźnik po pracach zależy od wskaźnika sprzed prac. Przy budynku powyżej 140 kWh/(m²·rok) po pracach ma być nie więcej niż 140 przy spadku o co najmniej 40 procent. Przy budynku poniżej 80 po pracach wskaźnik ma być też poniżej 80. Dla przedziału od 80 do 140 tabela w pkt 9.2.2 programu podaje warianty zależne od rodzaju przedsięwzięcia, na przykład nie więcej niż 80 przy spadku o co najmniej 40 procent.
Program dofinansowuje też sam audyt i świadectwo po pracach (karta faktów, stan na 28.09.2026). Audyt: do 480 zł na poziomie podstawowym, do 840 zł na podwyższonym i do 1 200 zł na najwyższym. Świadectwo: do 160, 280 i 400 zł. To maksymalne dofinansowanie, a nie cena usługi. Koszt audytu jest kwalifikowany tylko wtedy, gdy cały zakres prac z DPAE zostanie zrealizowany w ramach wniosku, i nie jest kwalifikowany, gdy dla budynku skorzystano z gminnego bonu na audyt.
Jak wybrać wykonawcę i co zapisać w umowie?
Zakres, urządzenia i faktury z umowy mają pasować do dokumentów programu. Przed podpisaniem sprawdź:
- Zakres zgodny z DPAE. Umowa obejmuje prace z dokumentu podsumowującego audyt, bo tylko ten zakres program dofinansowuje.
- Urządzenia z listy ZUM. Pompy ciepła, kotły na pellet drzewny o podwyższonym standardzie i kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie muszą być na liście zielonych urządzeń i materiałów, dla pozostałych pozycji program ją rekomenduje. Przy pompach ciepła wymagana jest klasa co najmniej A++ (karta faktów, stan na 28.09.2026). Więcej o liście: lista ZUM dla pomp ciepła w Czystym Powietrzu.
- Faktury imienne. Dokumenty zakupu wystawia się na Ciebie albo wspólnie na Ciebie i małżonka, z danymi identyfikującymi urządzenia (producent, nazwa, model) i z pozycjami przypisanymi do kategorii kosztów, na przykład pompa ciepła, wentylacja, stolarka.
- Wykonawca niezwiązany z małżonkiem. Koszty nie są kwalifikowane, gdy małżonek pozostający z Tobą we wspólności majątkowej wystawia fakturę jako przedsiębiorca.
- Harmonogram w okresie realizacji. Termin zakończenia robót ma mieścić się w 24 miesiącach od złożenia wniosku.
- Zezłomowanie starego kotła. Źródło ciepła na paliwo stałe musi być trwale wyłączone z użytku, co potwierdza imienny dokument zezłomowania, karta przekazania odpadu albo formularz przyjęcia odpadów metali.
- Podział na umowy. Każda umowa z wykonawcą jest rozliczana w całości w jednym wniosku o płatność, więc liczbę umów planuj razem z harmonogramem płatności.
W Adapia Energy audyt, dokumenty do wniosku, docieplenie, wymianę źródła ciepła i montaż prowadzi jeden wykonawca, więc zakres z DPAE, umowa i faktury wychodzą z jednego miejsca. Wniosek możemy złożyć z pełnomocnictwa albo pomóc Ci skompletować dokumenty, a po zakończeniu robót zajmujemy się rozliczeniem. Zakres usługi opisuje strona termomodernizacja z Czystym Powietrzem.
Jakie terminy obowiązują od wniosku do wypłaty?
Terminy z dokumentów programu obowiązujących od 20 lipca 2026 roku:
| Etap | Termin | Gdzie w dokumentach |
|---|---|---|
| Rozpoczęcie prac (data pierwszej faktury) | Nie wcześniej niż sześć miesięcy przed złożeniem wniosku | Program, pkt 6.3 |
| Rozpatrzenie wniosku | Do 60 dni kalendarzowych od wpływu do funduszu; termin instrukcyjny, wydłuża go wezwanie do uzupełnień | Regulamin naboru, § 3 i § 11 |
| Uzupełnienie wniosku na wezwanie funduszu | 10 dni roboczych od doręczenia wezwania; wezwanie jest jednokrotne | Regulamin naboru, § 5 |
| Umowa o dofinansowanie | Po pozytywnej decyzji fundusz wysyła oświadczenie o akceptacji wniosku w ciągu 14 dni kalendarzowych; umowa zostaje zawarta z jego doręczeniem | Regulamin naboru, § 7 |
| Realizacja przedsięwzięcia | Do 24 miesięcy od złożenia wniosku; w sytuacjach niezależnych od beneficjenta fundusz może przedłużyć o nie więcej niż 6 miesięcy, najpóźniej do 30.06.2032 | Program, pkt 6.3 i pkt 11 ust. 10 |
| Wniosek o płatność końcowy | Najpóźniej 90 dni po upływie okresu realizacji; po tym terminie dotacja nie jest wypłacana | Instrukcja wniosku o płatność, pkt 26 |
| Wypłata dotacji | Do 60 dni od wpływu kompletnego i prawidłowo podpisanego wniosku o płatność; do terminu nie wlicza się czasu na uzupełnienia ani kontroli przed wypłatą | Instrukcja wniosku o płatność, pkt 13, 14 i 18 |
| Okres trwałości | 5 lat od zakończenia przedsięwzięcia | Program, pkt 11 ust. 7 |
Terminy rozpatrywania wniosku mają według regulaminu charakter instrukcyjny, więc przedłużenie ich przez fundusz nie jest podstawą roszczeń. Przy planowaniu zakupów i płatności warto to uwzględnić.
Jak wygląda rozliczenie dotacji krok po kroku?
Dotacja zwykła jest rozliczana po pracach, na wniosku o płatność składanym do funduszu, z którym masz umowę:
- Zakończ w całości zakres z DPAE. Dotacja jest należna po zrealizowaniu całego zakresu przedsięwzięcia wskazanego w dokumencie podsumowującym audyt (Program, pkt 9.3.1 ust. 18).
- Wykonaj świadectwo charakterystyki energetycznej po pracach. Ma potwierdzić osiągnięcie wskaźnika z tabeli programu i trafia do funduszu razem z wnioskiem o płatność końcową. Podpisuje je osoba z rejestru uprawnionych, a usługę świadectw opisuje strona świadectwa energetyczne.
- Zbierz dokumenty zakupu. Faktury imienne, z danymi urządzeń i pozycjami przypisanymi do kategorii kosztów, oraz dokument zezłomowania starego kotła. Fundusz może poprosić o wyjaśnienia lub dodatkowe dokumenty.
- Złóż wniosek o płatność w systemie GWD. Elektronicznie z podpisem kwalifikowanym albo profilem zaufanym, albo w wersji papierowej z podpisem własnoręcznym. Przy najwyższym poziomie dofinansowania wniosek o płatność składa się przy udziale operatora programu.
- Rozlicz zakres w całości w jednym wniosku. Dotacja może być wypłacona w całości albo w maksymalnie trzech częściach, ale każda pozycja zakresu rzeczowego i każda umowa z wykonawcą musi być rozliczona w jednym wniosku o płatność, a nie w kilku.
- Pamiętaj o kontroli po wypłacie. Zatwierdzenie wniosku nie jest ostatecznym potwierdzeniem kwalifikowalności wydatków, a kontrole mogą być prowadzone w okresie trwałości. W tym okresie nie wolno zdemontować zainstalowanych urządzeń ani zainstalować dodatkowych źródeł ciepła niespełniających warunków programu.
Z jakich powodów wniosek jest odrzucany albo dotacja nie zostaje wypłacona?
Program wylicza kryteria, których niespełnienie powoduje odrzucenie wniosku (pkt 10 programu), a instrukcje dodają powody braku wypłaty. To zestawienie wymagań z dokumentów programu, a nie statystyka odrzuceń:
- wniosek niekompletny, nieprawidłowo podpisany albo bez wszystkich załączników, w tym bez DPAE, albo złożony na nieobowiązującym formularzu;
- wnioskodawca poza katalogiem beneficjentów, na przykład bez wymaganego okresu własności (co do zasady trzy lata) albo z dochodem powyżej progu danego poziomu;
- koszty niezgodne z Załącznikiem nr 2 do programu;
- budynek wykorzystywany sezonowo albo budynek gospodarczy;
- stare źródło na paliwo stałe, które nie zostanie zlikwidowane, albo źródło ciepła lub kominek pozostające w budynku po pracach i niespełniające wymagań programu;
- niezrealizowany w całości zakres z DPAE albo niezłożony w terminie 90 dni wniosek o płatność końcowy;
- niezgodność wskaźnika po pracach z wymaganym w tabeli programu, potwierdzanym świadectwem;
- zbycie budynku przed zakończeniem wypłat dotacji.
Przy odrzuceniu wniosku na etapie oceny można jednokrotnie wnieść pismo o ponowne rozpatrzenie, w ciągu 10 dni roboczych od otrzymania informacji o odrzuceniu (regulamin naboru, § 4 ust. 7).
FAQ: audyt, wykonawca i rozliczenie w Czystym Powietrzu
1. Czy audyt może powstać po rozpoczęciu prac?
Strona programu na gov.pl (odczyt 1.10.2026) wymaga audytu wykonanego przed rozpoczęciem inwestycji, a DPAE składa się razem z wnioskiem. Data pierwszej faktury nie może być wcześniejsza niż sześć miesięcy przed złożeniem wniosku. Audyt zamów więc przed zamówieniem prac.
2. Czy mogę zmienić zakres prac po audycie?
Zakres przedsięwzięcia musi być w pełni zgodny z DPAE, a prace spoza dokumentu nie są dofinansowywane. Instrukcja DPAE (rozdział VI) opisuje korektę dokumentu, którą składa osoba, która go sporządziła, w określonych statusach dokumentu. Zmianę zakresu ustal z audytorem przed zamówieniem materiałów.
3. Czy audyt musi zrobić ta sama firma, która wykona prace?
Audyt i DPAE podpisuje osoba z rejestru uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. Raport z naszego audytu należy do Ciebie i możesz z nim pójść do dowolnego wykonawcy. Szczegóły i cennik: audyt energetyczny w Poznaniu.
4. Jak długo trwa wypłata dotacji?
Fundusz wypłaca dotację w ciągu 60 dni od wpływu kompletnego i prawidłowo podpisanego wniosku o płatność. Do tego terminu nie wlicza się czasu na uzupełnienia, o które fundusz może poprosić w 10 dni roboczych, ani kontroli przed wypłatą. Komplet dokumentów za pierwszym razem skraca drogę do przelewu.
5. Do kiedy trwa nabór do programu?
Nabór jest ciągły od 31 marca 2025 roku, bez daty zakończenia (karta faktów, stan na 28.09.2026). Program dopuszcza zawieszenie naboru, gdy wyczerpią się środki z danego źródła finansowania. Wniosek złożony od 20 lipca 2026 roku podlega obecnemu regulaminowi naboru.
6. Czy dotację można łączyć z ulgą termomodernizacyjną?
Tak, ale odliczeniu w ramach ulgi nie podlegają wydatki sfinansowane lub dofinansowane z dotacji, tylko ta ich część, która nie została dofinansowana. Ulga ma własny limit odliczenia, 53 000 zł na podatnika (Załącznik nr 1 do programu). Zasady opisuje wpis ulga na termomodernizację.
Chcesz przejść audyt, umowę i rozliczenie z jednym wykonawcą?
Zamów audyt energetyczny z dokumentem podsumowującym, a zakres prac, umowę i dokumenty do wniosku ustalimy na jego podstawie. Przy docieplaniu i wymianie źródła ciepła w programie opis usługi znajdziesz na stronie termomodernizacja, a kwoty dla swojego progu dochodowego na stronie Czyste Powietrze: wysokość dofinansowania. Formularz wyceny jest też na końcu tego wpisu. Jak złożyć wniosek o wymianę pieca w Wielkopolsce, opisuje wpis dofinansowanie do wymiany pieca w Wielkopolsce.
Gdzie dalej
Ten wpis opisuje stan z dnia publikacji. Aktualne warunki i nasze ceny stoją na stronach usług.
Więcej w kategorii: Dotacje, ulgi i formalności Zobacz, co robimy: Dotacje, ulgi i formalności
Masz pytanie do swojej instalacji?
Odpowiadamy na konkretny przypadek, nie ogólnie. Napisz, co masz i czego potrzebujesz.
O tej porze najszybciej pójdzie przez formularz. Telefon też działa, ale możemy być akurat na montażu, a na zgłoszenie odpowiadamy zwykle tego samego dnia.
Piszesz do nas po godzinach, więc najszybszą drogą jest teraz formularz. Odpowiadamy zwykle tego samego dnia, także wieczorem, a jeżeli zostawisz numer, oddzwonimy.